احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
922
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
شاخههاى جوان درخت گزانگبين بدست مىآيد . طبيعت آن : گرم و خشك است و بعضى آن را معتدل مىدانند . تركيب شيميايى : حدود 40 درصد تانيك اسيد - حدود 50 درصد ساكاروز - حدود 20 درصد لوولوز - حدود 20 درصد دكستروز . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . مليّن و مسهل و قابض و محلّل و خلطآور است ، خشكى سينه را بر طرف مىسازد و براى رفع تنگى سينه و گرفتگى صدا مفيد مىباشد . 2 - چهار مثقال از آن را با آب گرم حل كنيد و بخوريد . برودت و سردى معده را بر طرف مىنمايد . 3 - براى درمان دلدرد نوزاد كه از سردى ايجاد شده باشد 10 مثقال از آن را با 10 مثقال گزعلفى بجوشانيد بعد آب آن را صاف كنيد و به مرور آن را قاشق قاشق به طفل بخورانيد . ريشهء درخت گزانگبين طبيعت آن : سرد و خشك است . خواص درمانى : 1 - اگر روزانه مقدار 150 گرم از آن مصرف شود براى درمان ورمهاى سفت كبد و باز شدن انسداد و گرفتگىهاى كبد مفيد است ، براى بند آوردن اسهال و رفع خونريزى ترشحات و خشك كردن رحم نافع است . 2 - آن را بپزيد و با روغن زيتون مخلوط و مصرف كنيد . جذام كه از سموم ايجاد شده باشد را درمان مىكند ، ورم طحال و گرفتگىها و انسداد مجارى طحال را بر طرف مىسازد . 3 - آن را در سركه بپزيد و مصرف كنيد . يرقان كه از ضعف كيسهء صفرا باشد را درمان مىكند . 4 - مزمزه با آب جوشاندهء آن در دهان براى تقويت لثه و دندان نافع است . گزعلفى خواص درمانى : 1 - هر روز چهار مثقال از آن را در آب جوش حل كنيد و بنوشيد . زخم معده و اثنا عشر را درمان مىكند . 2 - هر روز صبح ناشتا آن را با گز خونسارى به اندازه مساوى بجوشانيد و بخوريد . اشتهاآور است . 3 - چهل روز هر روز صبح ناشتا آن را با آب جوشاندهء شيرينبيان مخلوط كنيد و بخوريد . قارچ داخل معده را بر طرف مىسازد .